Zaryzykuj\u0119 stwierdzenie, \u017ce niemal ka\u017cdy homo sapiens na sytuacj\u0119 zagro\u017ce\u0144 reaguje l\u0119kiem. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 osoby zaburzone psychicznie, kt\u00f3re maj\u0105 spory problem z adekwatnym postrzeganiem siebie, \u015bwiata jak i z reagowaniem. L\u0119k jest emocj\u0105 negatywn\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 przygotowaniu organizmu na potencjaln\u0105 pora\u017ck\u0119 dzia\u0142ania nim motywowanego. Tego rodzaju emocja, g\u0142\u00f3wnie sk\u0142ania nas do dzia\u0142a\u0144, w efekcie kt\u00f3rych organizm mo\u017ce wydosta\u0107 si\u0119 z niebezpiecznej dla siebie sytuacji. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce z punktu widzenia psychologii nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o obiektywnej sytuacji niebezpiecznej, niezale\u017cnej od cz\u0142owieka. SYTUACJA STAJE SI\u0118 NIEBEZPIECZNA DOPIERO WTEDY, GDY NADAMY JEJ TAKIE ZNACZENIE. Ludzie nie reaguj\u0105 emocjami na fakty ale na w\u0142asne interpretacje tych fakt\u00f3w. To dostrzeganie tego, co dzieje si\u0119 w otoczeniu i interpretowanie sytuacji dzi\u0119ki uruchomieniu funkcji MY\u015aLENIE wyzwala w nas l\u0119k i inne emocje. Czy\u017cby z jednej strony pot\u0119ga naszego umys\u0142u a z drugiej -przekle\u0144stwo jego aktywno\u015bci? Dlaczego? Jeste\u015bmy tak psychicznie skonstruowani, \u017ce kiedy nie mamy prawdziwych problem\u00f3w mo\u017cemy je sobie sami stworzy\u0107. Pisze o tym, mi\u0119dzy innymi, w ksi\u0105\u017cce pt. „L\u0119k. Jak sobie radzi\u0107 z chorob\u0105 naszych czas\u00f3w” Augusto Cury czy Rick Hansen w znakomitej publikacji zatytu\u0142owanej „Szcz\u0119\u015bliwy m\u00f3zg”. Czy\u017c niekt\u00f3rzy z nas po mistrzowsku nie dostrzegaj\u0105 wielu problem\u00f3w tam, gdzie ich w\u0142a\u015bciwie nie ma?<\/p>\n\n\n\n
Wyj\u0105tkowe zdolno\u015bci w tym zakresie przejawiaj\u0105 ludzie o szczeg\u00f3lnych cechach osobowo\u015bci, umys\u0142u czy temperamentu. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to osoby NEUROTYCZNE (ze sta\u0142ym wysokim poziomem l\u0119ku w \u017cyciu), PESYMISTYCZNE, INTELIGENTNE, REFLEKSYJNE (dzia\u0142aj\u0105ce z namys\u0142em w przeciwie\u0144stwie do jednostek impulsywnych), MY\u015aL\u0104CE czy maj\u0105ce du\u017cy stopie\u0144 Z\u0141O\u017bONO\u015aCI POZNAWCZEJ. Posiadanie przez cz\u0142owieka ostatniej z wymienionych cech sprawia, \u017ce potrafi on wielowymiarowo spostrzega\u0107 i analizowa\u0107 informacje oraz swoje do\u015bwiadczenia. Czasami okre\u015bla si\u0119 takich ludzi jako „szeroko widz\u0105cych” czy „przewiduj\u0105cych” lub wybiegaj\u0105cych poza „tu i teraz”. Niew\u0105tpliwie im wi\u0119cej dana osoba widzi i rozumie w sytuacji zagro\u017cenia, czyli ma \u015aWIADOMO\u015a\u0106 , tym bardziej mo\u017ce si\u0119 niepokoi\u0107. Wygl\u0105da na to, \u017ce urzeczywistnia si\u0119 nie tylko kartezja\u0144skie MY\u015aL\u0118 wi\u0119c JESTEM ale tak\u017ce MY\u015aL\u0118, wi\u0119c BOJ\u0118 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Co wywo\u0142uje ludzkie „boje si\u0119” i zwi\u0105zany z tym dyskomfort psychiczny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n L\u0119k uruchamiaj\u0105 w nas przede wszystkim sytuacje, w kt\u00f3rych:<\/p>\n\n\n\n a) nie mamy informacji i nie rozumiemy co si\u0119 dzieje czyli nie potrafimy wytworzy\u0107 RELACJI PRZYCZYNOWO- SKUTKOWYCH b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 naszego przewidywania przysz\u0142o\u015bci i planowania dzia\u0142a\u0144, (np. nikt nie powiedzia\u0142 nam, co si\u0119 wydarzy w najbli\u017cszych tygodniach w firmie, czy b\u0119d\u0105 zwolnienia ludzi, albo ograniczenia koszt\u00f3w),<\/p>\n\n\n\n b) otrzymujemy z du\u017co informacji (np. podczas 30 minutowego spotkania dostali\u015bmy cztery nowe metody pracy do zastosowania i trzy standardy post\u0119powania w sytuacji kryzysowej),<\/p>\n\n\n\n c) docieraj\u0105 sprzeczne informacje wywo\u0142uj\u0105ce w nas DYSONANS POZNAWCZY (np. „nasza firma ma si\u0119 dobrze i wszystko toczy si\u0119 zgodnie z planem” i „w zwi\u0105zku z sytuacj\u0105 kryzysow\u0105 wprowadzamy od dzi\u015b oszcz\u0119dno\u015bci finansowe” lub „wirusa znosz\u0105 \u0142agodnie ludzie m\u0142odzi ” i „22 latek, zaatakowany przez koronawirusa, trafi\u0142 do szpitala w stanie krytycznym z ostr\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 oddechow\u0105”),<\/p>\n\n\n\n d) dostajemy informacje, kt\u00f3re torpeduj\u0105 nasze dotychczasowe przekonania zapewniaj\u0105ce nam poczucie pewno\u015bci swojej wiedzy i sytuacji,<\/p>\n\n\n\n e) pojawia si\u0119 ryzyko strat (zdrowia, \u017cycia, pieni\u0119dzy, pracy, itd.),<\/p>\n\n\n\n f) uruchamiamy nasze negatywne czy wr\u0119cz traumatyczne wspomnienia\/do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n Czy wobec z\u0142o\u017conej natury ludzkich reakcji psychicznych, przy tak wielu czynnikach o nich decyduj\u0105cych mamy szans\u0119 oswoi\u0107 l\u0119k? Jak to zrobi\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Szanse na oswojenie l\u0119ku s\u0105 stosunkowo du\u017ce, co powinno nas nastraja\u0107 optymistycznie. Odpowiadaj\u0105c na postawione pytanie konieczne jest, z praktycznego punktu widzenia, dokonanie pewnych uproszcze\u0144 i skr\u00f3t\u00f3w my\u015blowych. G\u0142\u00f3wnie po to, by nie zadr\u0119czy\u0107 nadmiernym psychologizowaniem czytelnika i tak ju\u017c wystarczaj\u0105co zestresowanego medialn\u0105 „wirusomani\u0105”.<\/p>\n\n\n\n Skoro same fakty s\u0105 dla cz\u0142owieka neutralne to dop\u00f3ki nie nada on im negatywnego znaczenia, czyli nie zacznie my\u015ble\u0107, \u017ce s\u0105 zagra\u017caj\u0105ce, jest bezpieczny. Nasuwaj\u0105 si\u0119 dwa istotne wnioski, zgodnie z kt\u00f3rymi po pierwsze TO CZ\u0141OWIEK NADAJE ZNACZENIE SYTUACJI, np. jako zagra\u017caj\u0105cej, wi\u0119c CZ\u0141OWIEK MA WP\u0141YW na zmian\u0119 tego znaczenia. Ka\u017cdy z nas mo\u017ce dowolnie modyfikowa\u0107 swoje interpretacje sytuacji i w konsekwencji zmienia\u0107 w\u0142asne emocje. Po drugie – je\u015bli my\u015blenie wyzwala l\u0119k, wi\u0119c to NAD MY\u015aLENIEM NALE\u017bY PRACOWA\u0106. Rasowy psycholog rzek\u0142by, \u017ce warto zastosowa\u0107 METODY POZNAWCZEGO RADZENIA SOBIE Z L\u0118KIEM. Zrozumienie sytuacji kryzysowej i przygotowanie do niej istotnie obni\u017ca negatywne emocje. Oto kilka metod:<\/p>\n\n\n\n a) zrozumie\u0107 i zaakceptowa\u0107 <\/strong>\u017ce l\u0119k jest cz\u0119\u015bci\u0105 nas i mo\u017ce nam towarzyszy\u0107 – to naturalna reakcja i wiele ludzi czuje podobnie – dajmy sobie prawo do prze\u017cywania l\u0119ku <\/strong>( nie oszukujmy si\u0119, nie zaprzeczajmy – nie udawajmy, \u017ce go nie ma, nie traktujmy odczuwanie l\u0119ku jako s\u0142abo\u015b\u0107, straszn\u0105 przypad\u0142o\u015b\u0107),<\/p>\n\n\n\n b) u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce l\u0119k<\/strong>, kt\u00f3ry odczuwamy jest czasowy i kiedy\u015b minie,<\/strong><\/p>\n\n\n\n c)<\/strong>„przygl\u0105dn\u0105\u0107” si\u0119 sytuacji w jakiej si\u0119 znale\u017ali\u015bmy i okre\u015bli\u0107 na co mamy wp\u0142yw<\/strong> a co jest poza nasz\u0105 kontrol\u0105,<\/p>\n\n\n\n d) nie zajmowa\u0107 g\u0142owy sprawami<\/strong>, na kt\u00f3re nie mamy wp\u0142ywu,<\/p>\n\n\n\n e)<\/strong> skoncentrowa\u0107 si\u0119 na tym, na co mamy wp\u0142yw i sformu\u0142owa\u0107 list\u0119 <\/strong>takich obszar\u00f3w,<\/p>\n\n\n\n f)<\/strong> nada\u0107 wynotowanym obszarom „w\u0142asnego wp\u0142ywu” priorytety<\/strong> i kolejno stworzy\u0107 plan dzia\u0142ania,<\/strong><\/p>\n\n\n\n g)<\/strong> konsekwentnie, krok po kroku wdra\u017ca\u0107 plan dzia\u0142ania<\/strong> – SKUPI\u0106 SI\u0118 NA DZIA\u0141ANIU – A NIE MY\u015aLENIU CO KIEDY\u015a ZROBIMY,<\/p>\n\n\n\n h)<\/strong> pomy\u015ble\u0107 o tym, co zrobili\u015bmy z dobrym rezultatem w podobnych czy innych sytuacjach<\/strong> kryzysowych – przywo\u0142a\u0107<\/strong> swoje pozytywne do\u015bwiadczenia<\/strong> i wykorzysta\u0107 zdobyt\u0105 ju\u017c wiedz\u0119,<\/p>\n\n\n\n i) odci\u0105\u0107 si\u0119 od \u017ar\u00f3d\u0142a negatywnych informacji<\/strong> (medi\u00f3w i ludzi, kt\u00f3rzy nie podaj\u0105 fakt\u00f3w, karmi\u0105 si\u0119 „tani\u0105” sensacj\u0105 i siej\u0105 panik\u0119),<\/p>\n\n\n\n j) porozmawia\u0107<\/strong> o tym jak widzimy sytuacj\u0119 czy jak chcemy dzia\u0142a\u0107 z innymi- warto zobaczy\u0107 \u015bwiat „oczami innych”<\/strong>, szczeg\u00f3lnie, gdy silny l\u0119k zaw\u0119\u017ca nasze postrzeganie i my\u015blenie.<\/p>\n\n\n\n Znakomitym sposobem redukowania l\u0119ku jest RADZENIE SOBIE POPRZEZ AKTYWNO\u015a\u0106 czyli PRACA, niekoniecznie zawodowa. Ka\u017cdy rodzaj dzia\u0142ania, kt\u00f3ry nas anga\u017cuje i sprawia przyjemno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 dobrym panaceum. Niby banalne ale skuteczne podej\u015bcie. Warto przypomnie\u0107, \u017ce je\u015bli cz\u0142owiek poj\u0105\u0142 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduje i stworzy\u0142 plan dzia\u0142ania, to powinien jak najszybciej przyst\u0105pi\u0107 do jego realizacji. Odraczanie czy niemo\u017cno\u015b\u0107 podj\u0119cia przez osob\u0119 dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce skutkowa\u0107 nasileniem i utrwaleniem jej istniej\u0105cego ju\u017c l\u0119ku. Mamy wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 dowod\u00f3w naukowych potwierdzaj\u0105cych t\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce z l\u0119k mo\u017cna os\u0142abia\u0107 wykorzystuj\u0105c tak\u017ce praktyki jogi czy r\u00f3\u017cnorodne \u0107wiczenia fizyczne. Przyznam szczerze, \u017ce nie mam wiary w du\u017c\u0105 skuteczno\u015b\u0107 tych metod w przypadku l\u0119ku i traktowa\u0142abym je raczej jako uzupe\u0142niaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c wspomn\u0119 o jeszcze jednym, bardzo wa\u017cnym sposobie oswajania l\u0119ku – ZAPEWNIENIU SOBIE WSPARCIA SPO\u0141ECZNEGO. Przebywanie z innymi, rozmowa, wykonywanie wsp\u00f3lnych aktywno\u015bci, otrzymywanie pomocy od przyjaci\u00f3\u0142, znajomych czy rodziny mo\u017ce by\u0107 bezcenne w radzeniu sobie z l\u0119kiem. Mowi\u0105c o pomocy mam na my\u015bli tak\u017ce profesjonaln\u0105 pomoc psycholog\u00f3w, psychiatr\u00f3w czy terapeut\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tymczasem by by\u0107 w relacji z innymi i otrzymywa\u0107 pomoc trzeba to wyra\u017anie zasygnalizowa\u0107 i umie\u0107 o ni\u0105 prosi\u0107, nie tylko w rodzinie, w\u015br\u00f3d przyjaci\u00f3\u0142 ale tak\u017ce w pracy. Gdyby to by\u0142o dla wi\u0119kszo\u015bci z nas takie proste nie by\u0142oby tylu konflikt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich i nie „p\u0119ka\u0142yby w szwach” gabinety psychoterapeutyczne. Ale to ju\u017c w\u0105tek zupe\u0142nie innego artyku\u0142u..<\/p>\n\n\n\n Autor: Dr Agnieszka Fornalczyk, HR Projekt \ufeffCz\u0119\u015b\u0107 II OSWAJANIE L\u0118KU- METODY S\u0141U\u017b\u0104CE RACJONALNEMU DZIA\u0141ANIU I ODZYSKANIU KOMFORTU PSYCHICZNEGO Zacznijmy od zrozumienia czym jest l\u0119k, co go powoduje i dlaczego ludzie maj\u0105 r\u00f3\u017cne zdolno\u015bci radzenia sobie z nim. Zaryzykuj\u0119 stwierdzenie, \u017ce niemal ka\u017cdy homo sapiens na sytuacj\u0119 zagro\u017ce\u0144 reaguje l\u0119kiem. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 osoby zaburzone psychicznie, kt\u00f3re maj\u0105 spory problem z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/88"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/88\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90,"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/88\/revisions\/90"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hrprojekt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/hrprojekt.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/korzysci_kryzys_c2.jpg\")
<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"